เราทุกคนต่างเคยทำแบบนี้... หิ้วกล่องข้าวจากร้านสะดวกซื้อ หรือตักอาหารใส่กล่องพลาสติกที่มีป้ายเขียนว่า "Microwave Safe" หรือ "Food Grade" แล้วเอาเข้าเครื่องอุ่นอาหารอย่างมั่นใจ เพราะเราเชื่อว่าป้ายเหล่านั้นคือ "เกราะป้องกัน" ที่ทำให้เราปลอดภัยจากสารเคมี

เคยสังเกตไหมว่าเวลาเราไปเดินในคลังสินค้าหรือเห็นเขาขนของตามห้าง พาเลทพลาสติกส่วนใหญ่ไม่ได้เป็นแผ่นเรียบๆ ตันๆ เหมือนแผ่นไม้ แต่มักจะมีรูพรุนเป็นลวดลายหกเหลี่ยมคล้าย "รังผึ้ง" เต็มไปหมด บางคนอาจจะคิดว่าเขาทำมาเพื่อประหยัดพลาสติก หรือแค่ทำให้มันดูสวยงามเฉยๆ

รู้ไหมว่า... จาน ชาม หรือขวดน้ำที่เราถืออยู่ในมือทุกวัน ไม่ได้ถูกสร้างมาให้เหมือนกันหมด พลาสติกบางชนิดโดนความร้อนนิดเดียวก็ละลาย บางชนิดเข้าไมโครเวฟได้แบบสบายๆ แต่บางชนิดถ้าใช้ผิดวิธีอาจปล่อยสารก่อมะเร็งออกมาเงียบๆ โดยที่เราไม่รู้ตัว วันนี้เราจะมาทำตัวเป็น "นักสืบพลาสติก" กันครับ เราจะพาไปดูว่าสัญลักษณ์ตัวเลข 1-7 ในสามเหลี่ยมที่ก้นภาชนะมันบอกอะไรเราบ้าง พร้อมเจาะลึกเรื่องการทนความร้อน และเรื่องที่คนเข้าใจผิดบ่อยๆ เกี่ยวกับ "เมลามีน" ว่าสรุปแล้วมันคือพลาสติกชนิดไหนกันแน่?

ถ้าพูดถึงจานชามที่ทุกบ้านต้องมี หรือร้านอาหารตามสั่งไปจนถึงสวนอาหารเลือกใช้ คงหนีไม่พ้น "จานเมลามีน" เพราะทั้งเบา ตกไม่แตกง่าย แถมยังมีลวดลายสวยเหมือนเซรามิก แต่ปัญหาใหญ่ที่ทำให้คนปวดหัวที่สุดคือ ใช้ไปสักพักจานสีขาวเริ่มกลายเป็นสีเหลืองดูไม่สะอาดตา หรือมีคราบแกง คราบกาแฟฝังแน่นจนขัดไม่ออก

การทำบุญวัดในสังคมไทยเป็นสิ่งที่ฝังรากลึกอยู่ในวิถีชีวิต เรามักจะเห็นภาพญาติโยมหิ้วตะกร้าใส่บาตร หรือจัดเตรียมชุดสังฆทาน หรือซื้อเก้าอี้พลาสติก เพื่อนำไปถวายวัด ในวันสำคัญทางศาสนา แต่ในยุคปัจจุบันที่สภาพแวดล้อมและเทคโนโลยีเปลี่ยนไป ความต้องการพื้นฐานของพระสงฆ์ในการดำรงสมณเพศให้สะดวกและถูกสุขลักษณะก็เปลี่ยนตามไปด้วย สิ่งหนึ่งที่เป็นปัญหาใหญ่แต่ญาติโยมส่วนใหญ่มักมองข้ามไปอย่างน่าเสียดาย คือเรื่องของ "ความเป็นระเบียบและความสะอาดภายในกุฏิ"

การเลือกสรรอุปกรณ์ทานอาหารสำหรับเด็กในวัยอนุบาลเป็นเรื่องที่มีความละเอียดมากกว่าการเลือกเพราะเพียงความน่ารัก ลวดลาย หรือความสะดวกในการใช้งาน เนื่องด้วยเด็กอนุบาล มีความไวต่อสารปนเปื้อนทางเคมีที่อาจแพร่กระจายออกจากบรรจุภัณฑ์ หรือที่เรียกว่า Chemical Migration มากกว่าผู้ใหญ่หลายเท่าตัว พัฒนาการของระบบต่อมไร้ท่อและระบบประสาทที่กำลังก่อร่างสร้างตัวต้องการสภาพแวดล้อมที่ปราศจากสารรบกวนฮอร์โมน เช่น บิสฟีนอลเอ (BPA) และพาทาเลต (Phthalates) ซึ่งมักแฝงตัวอยู่ในพลาสติกคุณภาพต่ำ