ต่อยอดจากบทความก่อนหน้าที่อธิบายว่าทำไมเก้าอี้หอประชุมกับเก้าอี้สนามกีฬาใช้วัสดุต่างกัน คราวนี้มาดูตัวเลขจริงกันว่าถ้าต้องจัดที่นั่ง 500 ตัว จะเลือกพลาสติกล้วนหรือเบาะหุ้มผ้า ส่วนต่างด้านงบประมาณจะห่างกันแค่ไหน
หอประชุมขนาด 500 ที่นั่ง ถือเป็นโปรเจกต์งบประมาณระดับกลางถึงใหญ่ ไม่ว่าจะเป็นหอประชุมโรงเรียน มหาวิทยาลัย หรือศูนย์ประชุมเอกชน การตัดสินใจว่าจะใช้เก้าอี้พลาสติกล้วนแบบเคลื่อนย้ายได้ หรือเก้าอี้เบาะแบบยึดติดถาวร ไม่ใช่แค่เรื่องความสบายในการนั่งเพียงอย่างเดียว แต่ส่งผลต่องบประมาณโครงการโดยตรง เพราะส่วนต่างราคาต่อตัวสามารถทวีคูณเป็นหลักแสนถึงหลักล้านบาทเมื่อคูณด้วยจำนวน 500 ตัว
หลายโครงการมักตัดสินใจเลือกแบบใดแบบหนึ่งจากความเคยชินหรือภาพจำ โดยไม่ได้ลงตัวเลขจริงเทียบกัน ทำให้บางครั้งเลือกเบาะหุ้มทั้งหมดทั้งที่งบไม่พอ หรือเลือกพลาสติกล้วนทั้งที่พื้นที่นั้นต้องใช้งานนั่งฟังบรรยายยาวหลายชั่วโมงจริงๆ บทความนี้จะพาคำนวณตัวเลขแบบจับต้องได้ เพื่อให้ตัดสินใจได้ง่ายขึ้น
ราคาต่อตัวของเก้าอี้ทั้งสองแบบมีช่วงราคาค่อนข้างกว้าง ขึ้นอยู่กับเกรดวัสดุ แบรนด์ และฟังก์ชันเสริม เพื่อให้เห็นภาพง่ายที่สุด ขอแบ่งเป็น 3 กลุ่มราคาตามที่พบได้จริงในตลาดไทย
| ประเภทเก้าอี้ | ลักษณะ | ช่วงราคาต่อตัว |
|---|---|---|
| พลาสติกล้วน PP เกรด A | ขึ้นรูปชิ้นเดียว ไม่มีเบาะ เคลื่อนย้าย/ซ้อนเก็บได้ | 250 - 500 บาท |
| เบาะหุ้มแบบเคลื่อนย้ายได้ | โครงเหล็ก + ฟองน้ำ + หุ้มหนังเทียมหรือผ้า ซ้อนเก็บได้ | 400 - 950 บาท |
| เบาะหุ้มแบบยึดติดถาวร (Auditorium Seat) | โครงเหล็ก/อะลูมิเนียม ยึดรางเป็นแถว พับเก็บอัตโนมัติ | 2,500 - 6,000 บาท |
จะเห็นว่าเก้าอี้เบาะแบบยึดติดถาวรที่ใช้ในหอประชุมมหาวิทยาลัยหรือโรงละคร มีราคาต่อตัวสูงกว่าเก้าอี้พลาสติกล้วนได้ถึง 5-15 เท่า เพราะต้องมีทั้งกลไกพับเก็บ โครงยึดราง และวัสดุหุ้มที่ผ่านมาตรฐานทนไฟตามที่เคยอธิบายไว้ในบทความก่อนหน้า
อ้างอิงราคาเก้าอี้หอประชุมในประเทศไทย https://chairing-group.com/knowledge/auditorium-chair-price-per-seat-analysis.html
เมื่อนำราคาต่อตัวมาคูณด้วยจำนวน 500 ที่นั่ง จะเห็นส่วนต่างที่ชัดเจนมาก ลองดูตารางคำนวณด้านล่าง
| ประเภทเก้าอี้ | ราคาต่อตัว (เฉลี่ย) | ต้นทุนรวม 500 ตัว |
|---|---|---|
| พลาสติกล้วน PP เกรด A | 375 บาท | 187,500 บาท |
| เบาะหุ้มแบบเคลื่อนย้ายได้ | 675 บาท | 337,500 บาท |
| เบาะหุ้มแบบยึดติดถาวร | 4,250 บาท | 2,125,000 บาท |
ตัวเลขนี้ยังไม่รวมค่าติดตั้ง ค่าขนส่ง และค่าปรับพื้นที่สำหรับเก้าอี้แบบยึดติดถาวร ซึ่งมักมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมอีกประมาณ 10-20% ของมูลค่าเก้าอี้ ในขณะที่เก้าอี้พลาสติกล้วนแทบไม่มีค่าติดตั้งเพิ่ม เพราะแค่วางเรียงตามผังที่นั่งได้ทันที คล้ายกับหลักคิดที่เคยพูดถึงในบทความ โรงเรียนควรซื้อเก้าอี้พลาสติกแบบไหน กี่ตัวถึงพอใช้ ที่แนะนำให้คำนวณจำนวนตามความจุงานรวมบวกส่วนเผื่อจัดแถว
เก้าอี้เบาะต้องดูแลมากกว่า ทั้งการดูดฝุ่น ซักทำความสะอาดคราบ และเปลี่ยนผ้าหุ้มใหม่ทุก 5-7 ปีเมื่อเริ่มเสื่อมสภาพ ค่าเปลี่ยนผ้าหุ้มใหม่ทั้งหอประชุม 500 ตัว อาจมีค่าใช้จ่ายเพิ่มอีกหลักแสนบาทในรอบอายุการใช้งาน ในขณะที่เก้าอี้พลาสติกล้วนแค่เช็ดทำความสะอาดด้วยผ้าชุบน้ำก็พอ
เก้าอี้พลาสติกล้วนสามารถซ้อนเก็บได้ง่ายเมื่อไม่ใช้งาน ประหยัดพื้นที่จัดเก็บกว่ามาก ในขณะที่เก้าอี้เบาะแบบยึดติดถาวรไม่สามารถเคลื่อนย้ายได้เลย ทำให้พื้นที่หอประชุมถูกจำกัดฟังก์ชันไว้แค่การจัดที่นั่งแบบเดียวตลอดไป ไม่สามารถปรับเปลี่ยนเป็นพื้นที่กิจกรรมอื่นได้ยามที่ไม่ได้ใช้จัดงานรวม
เก้าอี้พลาสติก PP เกรด A ที่ใช้ในร่มและดูแลอย่างเหมาะสม มีอายุใช้งานเฉลี่ยหลายปีเช่นกัน ในขณะที่เก้าอี้เบาะยึดติดถาวรแม้ราคาสูงกว่ามาก แต่หากดูแลดีก็สามารถใช้งานได้ยาวนานหลายสิบปีในโครงสร้างหลัก แม้ผ้าหุ้มจะต้องเปลี่ยนเป็นระยะ จุดนี้ทำให้การเปรียบเทียบต้นทุนต้องมองในมุม "ต้นทุนตลอดอายุการใช้งาน" ไม่ใช่แค่ราคาซื้อครั้งแรก
ไม่มีคำตอบเดียวที่ถูกต้องสำหรับทุกโครงการ การเลือกขึ้นอยู่กับลักษณะการใช้งานพื้นที่จริง หากหอประชุมใช้จัดกิจกรรมหลากหลายรูปแบบ เช่น ประชุมผู้ปกครอง กิจกรรมรวมแถว งานแสดงสินค้า ที่ต้องปรับเปลี่ยนพื้นที่บ่อย เก้าอี้พลาสติกล้วนตอบโจทย์เรื่องความยืดหยุ่นและงบประมาณได้ดีกว่า แต่หากเป็นหอประชุมถาวรของมหาวิทยาลัยหรือโรงละครที่ใช้ฟังบรรยายหรือชมการแสดงต่อเนื่องหลายชั่วโมงเป็นหลัก เก้าอี้เบาะยึดติดถาวรจะคุ้มค่ากว่าในระยะยาวเพราะตอบโจทย์เรื่องความสบายและอะคูสติกที่ดีกว่า ตามที่เคยอธิบายไว้ในบทความ เก้าอี้จัดเลี้ยง เลือกซื้อยังไงให้เหมาะแบบมืออาชีพ เรื่องการคิดต้นทุนรวมการเป็นเจ้าของ หรือ Total Cost of Ownership ก็ใช้ได้กับกรณีนี้เช่นกัน
อีกทางเลือกที่หลายโครงการเริ่มใช้คือแบบผสม คือติดตั้งเก้าอี้เบาะแบบยึดติดถาวรเฉพาะโซนหน้าเวทีหรือโซน VIP ส่วนที่เหลือใช้เก้าอี้พลาสติกล้วนแบบเคลื่อนย้ายได้ วิธีนี้ช่วยลดงบประมาณรวมลงได้มาก ในขณะที่ยังคงความสบายไว้ในจุดที่จำเป็นที่สุด
ต้นทุนรวม 500 ตัวอยู่ที่ประมาณ 187,500 บาท ถูกกว่าเบาะยึดติดถาวรกว่า 10 เท่า
ต้นทุนรวมสูงถึงหลักล้าน แต่ตอบโจทย์การนั่งนานและอะคูสติกที่ดีกว่า
ค่าติดตั้ง ค่าบำรุงรักษา และค่าเปลี่ยนผ้าหุ้มมีผลต่อต้นทุนรวมระยะยาวมาก
ใช้เบาะเฉพาะโซนสำคัญ ส่วนที่เหลือใช้พลาสติกล้วน ช่วยลดงบได้มาก
สำหรับหอประชุม 500 ที่นั่ง ส่วนต่างต้นทุนระหว่างเก้าอี้พลาสติกล้วนกับเก้าอี้เบาะยึดติดถาวรอาจสูงถึงหลักล้านบาท การตัดสินใจจึงไม่ควรมองแค่ราคาต่อตัว แต่ต้องพิจารณาลักษณะการใช้งานจริง ความถี่ในการเปลี่ยนฟังก์ชันพื้นที่ และงบประมาณบำรุงรักษาระยะยาวประกอบกัน สำหรับพื้นที่อเนกประสงค์ที่ต้องยืดหยุ่นสูง เก้าอี้พลาสติกเกรด A ยังคงเป็นตัวเลือกที่คุ้มค่าที่สุดในแง่งบประมาณและความคล่องตัว
TH
EN