โกดังต้องมีพาเลทพลาสติกกี่ใบ? คำนวณจำนวนและงบก่อนสั่งซื้อ

1. ทำไมต้องคำนวณก่อนสั่ง

พาเลทพลาสติกเป็นทรัพย์สินที่ใช้งานได้ยาวหลายปี ถ้าดูแลถูกวิธี (ดูแนวทางในคู่มือดูแลพาเลทพลาสติกให้ใช้ได้ 10 ปี) การตัดสินใจเรื่องจำนวนจึงเป็นการลงทุนครั้งเดียวที่แก้ยากภายหลัง และมีความเสี่ยงสองทางที่ต้องชั่งพร้อมกัน

ทางแรกคือสั่งน้อยเกินไป พาเลทไม่พอในวันที่สินค้าเข้าพร้อมกันหลายคัน ต้องหยุดรอหรือกลับไปใช้พาเลทเก่าที่สเปกไม่ตรง ทางที่สองคือสั่งมากเกินไป เงินหลักแสนถึงหลักล้านจมอยู่กับของที่ยังไม่ได้ใช้ และต้องหาที่เก็บพาเลทเปล่าเพิ่ม ส่วนงบที่ควรตั้งไว้ ให้เทียบกับพาเลทพลาสติกราคาเท่าไหร่ในแต่ละขนาดและเกรดก่อนเสมอ เพราะราคาต่อใบกำหนดยอดรวมทั้งหมด

2. สูตร 4 ส่วนที่ใช้คำนวณ

แทนที่จะเดาจากความรู้สึก ให้แยกจำนวนพาเลทออกเป็น 4 ส่วน แล้วรวมกัน

หัวใจของสูตรนี้คือ "นับตามการใช้งานจริง" ไม่ใช่นับตามพื้นที่ทั้งหมดของโกดัง และไม่ใช่นับตามจำนวนพาเลทเก่าที่กองอยู่

3. ส่วน A: ตำแหน่งวางสินค้าที่ใช้จริง

สินค้าทุกชุดที่เก็บอยู่ในโกดังวางอยู่บนพาเลทหนึ่งใบ ดังนั้นจำนวนพาเลทขั้นต่ำเท่ากับจำนวนตำแหน่งที่มีสินค้าวางอยู่จริง

3.1 วางบนแร็ค

ตำแหน่งวางแร็ค = จำนวนชั้น x จำนวนช่อง (bay) x จำนวนพาเลทต่อชั้นต่อช่อง จำนวนพาเลทต่อชั้นขึ้นกับความยาวคานและขนาดพาเลท ให้นับจากแบบแปลนแร็คจริงหรือให้ผู้ติดตั้งแร็คยืนยัน ระบบที่วางลึกหลายใบต่อช่อง เช่น Drive-in หรือ Mobile Rack ให้นับจำนวนพาเลทต่อ lane ตามความลึกที่ออกแบบ ความหนาแน่นของแต่ละระบบต่างกัน ดูภาพรวมได้ในพาเลทพลาสติกกับระบบ Racking 5 แบบ และรายละเอียดรายระบบในSelective Rack Drive-in Rack Mobile Rack และระบบ ASRS

พาเลทที่ขึ้นแร็คต้องมีค่า Racking Load รองรับน้ำหนักสินค้าและช่วงคานของแร็คนั้น จึงควรนับแยกจากพาเลทที่วางพื้น ดูวิธีอ่านค่า Static, Dynamic และ Racking Load ได้ในคู่มือ Static, Dynamic, Racking Load และกรณีที่ต้องใช้พาเลทเสริมเหล็กในพาเลทพลาสติกเสริมเหล็กสำหรับ Racking

3.2 วางพื้นและซ้อนกอง

ตำแหน่งวางพื้น = จำนวนตำแหน่งบนพื้น x จำนวนชั้นที่ซ้อนได้ จำนวนชั้นที่ซ้อนได้ถูกจำกัดด้วยค่า Static Load ของพาเลทใบล่างสุดและน้ำหนักสินค้าที่ทับอยู่ ไม่ใช่จำกัดด้วยความสูงเพดานอย่างเดียว

3.3 อย่านับที่ 100%

ให้ใช้อัตราการใช้ช่องในช่วงพีกจริง (peak occupancy) เช่น 85% แทนการนับทุกช่องว่ามีสินค้า โดยดึงตัวเลขจากรายงานสต็อกของเดือนที่แน่นที่สุด ไม่ใช่ค่าเฉลี่ยทั้งปี ค่าเฉลี่ยจะทำให้ได้จำนวนต่ำกว่าที่ต้องใช้ในวันที่งานหนักที่สุด

4. ส่วน B: พาเลทที่วนอยู่ในกระบวนการ

นอกจากพาเลทที่ใต้สินค้าในตำแหน่งเก็บ ยังมีพาเลทอีกกลุ่มที่อยู่ระหว่างทาง เช่น พื้นที่รับสินค้า จุดพักหน้า dock พาเลทบนรถขนส่งภายใน และสายการผลิต กลุ่มนี้คำนวณได้จากสูตรง่าย ๆ

ตัวอย่าง รับ-ส่งสินค้าวันละ 60 พาเลท และแต่ละใบใช้เวลาอยู่ในกระบวนการเฉลี่ย 1.5 วัน จะได้ B = 60 x 1.5 = 90 ใบ

วิธีนับต่างกันตามว่าพาเลทออกจากโกดังหรือไม่

5. ส่วน C: ค่าสำรอง

ค่าสำรองครอบคลุมสี่เรื่อง คือ พาเลทชำรุดจากการใช้งาน พาเลทสูญหาย ยอดพีกที่เกินคาด และพาเลทที่ถูกดึงออกไปล้างหรือตรวจสภาพ (ดูวิธีทำความสะอาดในคู่มือทำความสะอาดพาเลทพลาสติก)

ถ้ายังไม่มีข้อมูลย้อนหลัง ให้เริ่มที่ประมาณ 10-15% ของ A + B แล้วปรับตามอัตราชำรุดและสูญหายจริงของโกดังคุณ ตัวเลขนี้เป็นค่าตั้งต้นสำหรับประมาณการ ไม่ใช่มาตรฐานที่ผู้ผลิตกำหนด ค่าสำรองสูงเกินไปคือเงินจม ต่ำเกินไปคือต้องสั่งเพิ่มเป็นรอบที่สอง ซึ่งจะชนกับเงื่อนไขขั้นต่ำอีกครั้ง

6. ส่วน D: ขั้นต่ำการสั่งซื้อ 300 ใบ

ศรีไทยมีเงื่อนไขสั่งซื้อขั้นต่ำ 300 ชิ้น (เหตุผลและโอกาสต่อรองอธิบายไว้ในทำไมพาเลทพลาสติกต้องสั่งขั้นต่ำ 300 ชิ้น) เงื่อนไขอาจต่างกันเล็กน้อยตามรุ่น จึงควรยืนยันกับทีมขายก่อนสั่งจริง ถ้าผลคำนวณของคุณได้ต่ำกว่า 300 ใบ มีสามทางเลือก

• สั่ง 300 ใบแล้วใช้ส่วนเกินเป็นสำรองหรือรองรับการขยายงานใน 1-2 ปีข้างหน้า วิธีนี้เหมาะถ้าธุรกิจกำลังโต
• ซื้อจำนวนฐานที่ใช้ประจำ แล้วเช่าเฉพาะส่วนช่วงพีก เทียบความคุ้มได้ในเช่า vs ซื้อพาเลทพลาสติก
• โทรปรึกษาสายด่วนพาเลทฟรี เพื่อดูว่ารุ่นที่คุณต้องการมีเงื่อนไขอย่างไร

7. ตัวอย่างโกดัง 3 ขนาด พร้อมงบประมาณ

ตัวอย่างต่อไปนี้ใช้แร็คแบบ Selective สมมติค่าเดียวกันทุกโกดัง คือ อัตราใช้ช่องช่วงพีก 85% และค่าสำรอง 15% ของ A + B

สังเกตโกดังเล็ก คำนวณได้เพียง 135 ใบ (ราว 108,000 บาทที่ราคาอ้างอิงเดียวกัน) แต่ต้องสั่งขั้นต่ำ 300 ใบ ส่วนต่างราว 132,000 บาทคือต้นทุนของเงื่อนไขขั้นต่ำ ควรนำไปเทียบกับทางเลือกเช่าส่วนช่วงพีกก่อนตัดสินใจ ถ้าโกดังใช้พาเลทหลายขนาด ให้คำนวณแยกทีละขนาด เพราะค่าสำรองต้องแยกตามขนาดด้วย เทียบขนาดและสเปกได้ในเทียบพาเลทพลาสติกทุกขนาด

8. ตารางเปล่าให้กรอกตัวเลขของคุณ

คัดลอกตารางนี้ไปกรอกกับฝ่ายคลังสินค้าได้เลย ช่องสีเหลืองคือช่องที่ต้องกรอก

9. ลดงบโดยไม่เสี่ยงพาเลทขาด

เลือกสเปกให้ตรงงาน

อย่าจ่ายค่า Load เกินความจำเป็น พาเลทที่วางพื้นและยกด้วยโฟล์คลิฟท์ธรรมดาไม่จำเป็นต้องใช้รุ่นเสริมเหล็กสำหรับแร็ค อ่านเพิ่มในน้ำหนักตัวพาเลท vs ความสามารถรับน้ำหนัก

รวมขนาดให้เหลือน้อยที่สุด

ทุกขนาดที่เพิ่มขึ้นหมายถึงค่าสำรองที่ต้องแยกเก็บเพิ่ม ถ้าปรับกระบวนการให้ใช้ขนาดหลักเพียงหนึ่งหรือสองขนาดได้ ยอดรวมสำรองจะลดลง

ซื้อฐาน เช่าส่วนพีก

ถ้ายอดพีกสูงกว่ายอดปกติมากและเกิดเพียงบางฤดู การเช่าส่วนเกินอาจถูกกว่าการซื้อไว้ทั้งปี เทียบความคุ้มได้ในเช่า vs ซื้อพาเลทพลาสติก

เทียบใบเสนอราคาให้ครบทุกต้นทุน

ราคาต่อใบที่ต่ำกว่าไม่ได้แปลว่าถูกกว่าเสมอ ต้องรวม VAT ค่าส่ง ระยะเวลาผลิต และการรับประกัน ใช้ตารางในคู่มือเทียบใบเสนอราคา และดูตัวอย่างต้นทุนตามปริมาณในซื้อพาเลทจำนวนมาก

10. ข้อผิดพลาด 5 ข้อที่พบบ่อย

• นับจากพาเลทไม้ที่กองอยู่ในโกดัง แทนที่จะนับจากตำแหน่งที่ใช้จริง ทำให้ได้ตัวเลขเกินหรือขาด
• ลืมพาเลทที่อยู่ระหว่างทางในกระบวนการ (ส่วน B) ทำให้คำนวณได้ต่ำกว่าที่ต้องใช้
• ใช้ค่าเฉลี่ยทั้งปีแทนช่วงพีก แล้วพบว่าพาเลทไม่พอในเดือนที่งานหนักที่สุด
• ไม่แยกพาเลทขึ้นแร็คกับพาเลทวางพื้น จึงซื้อสเปกเดียวกันหมด ทั้งที่ค่า Racking Load ต่างกัน
• ไม่เผื่อพื้นที่เก็บพาเลทเปล่า พาเลทที่ไม่ได้อยู่ใต้สินค้าก็ต้องมีที่วาง

เช็กลิสต์ก่อนสั่งซื้อ

• นับตำแหน่งวางแร็คและพื้นจากแบบแปลนจริงแล้ว
• ใช้อัตราใช้ช่องของช่วงพีก ไม่ใช่ค่าเฉลี่ยทั้งปี
• คำนวณส่วน B และตัดสินใจเรื่องพาเลทที่ออกไปกับสินค้าแล้ว
• ตั้งค่าสำรองจากข้อมูลจริง หรือเริ่มที่ 10-15%
• เลือกสเปกและค่า Load แยกตามการใช้งาน
• ยืนยันเงื่อนไขขั้นต่ำและราคากับทีมขายก่อนอนุมัติงบ

คำถามที่พบบ่อย

ต้องมีพาเลทพลาสติกกี่ใบต่อ 1 ตำแหน่งวางแร็ค

อย่างน้อย 1 ใบต่อ 1 ตำแหน่งที่ใช้งานจริง เพราะสินค้าทุกชุดวางอยู่บนพาเลทหนึ่งใบ จากนั้นจึงบวกพาเลทที่วนอยู่ในกระบวนการและค่าสำรองเพิ่ม พาเลทที่ขึ้นแร็คต้องมีค่า Racking Load รองรับด้วย

โกดังเดิมใช้พาเลทไม้ ต้องซื้อพาเลทพลาสติกเท่าจำนวนเดิมไหม

ไม่จำเป็น ให้นับจากตำแหน่งที่ใช้จริงช่วงพีกแทนจำนวนพาเลทที่กองอยู่ในโกดัง ซึ่งมักรวมพาเลทชำรุดหรือไม่ได้ใช้งาน แล้วเลือกสเปกให้ตรงกับน้ำหนักและระบบจัดเก็บ

ค่าสำรองพาเลทควรเผื่อกี่เปอร์เซ็นต์

หากยังไม่มีข้อมูลย้อนหลัง เริ่มที่ประมาณ 10-15% ของจำนวนที่ใช้จริง แล้วปรับตามอัตราชำรุดและสูญหายจริงของโกดัง ตัวเลขนี้เป็นค่าตั้งต้นสำหรับประมาณการ ไม่ใช่มาตรฐานที่ผู้ผลิตกำหนด

คำนวณได้ไม่ถึง 300 ใบ ต้องทำอย่างไร

ศรีไทยมีเงื่อนไขสั่งซื้อขั้นต่ำ 300 ชิ้น ทางเลือกคือสั่ง 300 ใบแล้วใช้ส่วนเกินเป็นสำรองหรือรองรับการขยายงาน ซื้อฐานที่ใช้ประจำแล้วเช่าส่วนช่วงพีก หรือโทรสายด่วนพาเลทเพื่อปรึกษาตามรุ่นที่ต้องการ

ราคาในตัวอย่างเป็นราคาจริงหรือไม่

เป็นราคาอ้างอิงเพื่อประกอบการคำนวณ ไม่ใช่ราคาเสนอขายหรือส่วนลดตามจำนวน ราคาจริงขึ้นกับรุ่น ขนาด ค่า Load และเงื่อนไขในใบเสนอราคา

บทความที่เกี่ยวข้อง