คำว่า "เก้าอี้" มาจากไหน? มีแค่ 4 ขา แต่ทำไมมีเลข "9" นำหน้า

คำว่า "เก้าอี้" มาจากไหน? มีแค่ 4 ขา แต่ทำไมมีเลข "9" นำหน้า

เปิดประวัติศาสตร์ท่าทางการนั่ง และความลับที่คนไทยเข้าใจผิดมานาน โดย Srithai Online

เรื่องเล่าหน้าบ้าน: ถามจริง... ใครเคยคิดว่ามันมี 9 ขาบ้าง?

ลองนึกภาพตาม เวลาเราเดินไปหยิบเก้าอี้พลาสติกของศรีไทยมานั่งล้อมวงกินหมูกระทะกัน ตาเราก็มองเห็นชัดๆ ว่ามันมีแค่ 4 ขา แต่ปากเรากลับเรียกมันว่า "เก้าอี้" จนเด็กๆ หลายคนเคยยกมือถามคุณครูว่า "คุณครูคะ มันมีเลขเก้าสี่ตัวเหรอ?" หรือ "มันเคยมีเก้าขาในอดีตหรือเปล่า?" เรื่องนี้เป็นเรื่องตลกที่ซ่อนความลับระดับโลกเอาไว้เลย เพราะคำว่าเก้าอี้ที่เราพูดกันอยู่ทุกวันเนี่ย แท้จริงแล้วไม่ได้เกี่ยวอะไรกับตัวเลข 9 เลยสักนิด แต่มันเป็นเรื่องของ "ความบังเอิญที่เสียงดันไปพ้องตกร่องเดียวกันพอดี" ระหว่างภาษาไทยและภาษาจีนต่างหาก

เฉลยความจริง: อักษรจีนตัวพ่อ "เกาอี้" พับได้ ขาไขว้กัน

ถ้าสืบประวัติกันจริงๆ คำว่า "เก้าอี้" เป็นคำยืมมาจาก ภาษาจีนถิ่นแต้จิ๋ว  โดยมาจากคำอักษรจีนโบราณสองตัวคือ "交椅" (ภาษาจีนกลางออกเสียงว่า จิอาวยี่) แต่คนจีนแต้จิ๋วรุ่นอากงอาม่าที่หอบเสื่อผืนหมอนใบมาเมืองไทย เขาออกเสียงว่า "เกาอี้" (อ้างอิง Wikipedia) พอคนไทยได้ยินคนจีนเรียกว่า "เกาอี้" หูคนไทยก็เริ่มทำการปรับวรรณยุกต์ให้เข้าปากตัวเอง จาก "เกา" เลยเพี้ยนเสียงกลายเป็น "เก้า" ยืมมาใช้จนกลายเป็นคำไทยไปเลย ส่วนความหมายของคำจีนสองตัวนี้พอยกมาแปลจะเห็นภาพชัดมาก:
  • 交 (เกา): แปลว่า การตัดกัน การไขว้กัน หรือการพับเก็บได้
  • 椅 (อี้): แปลว่า ที่นั่ง หรือม้านั่งไม้
พอเอามารวมกัน "交椅" (เกาอี้) จึงแปลตรงตัวตามลักษณะของมันว่า "ม้านั่งมีพนักพิงที่ขาไขว้กันและพับเก็บได้" ซึ่งในเมืองจีนยุคโบราณ ถือเป็นเฟอร์นิเจอร์สุดหรูที่พกพาง่าย ขุนนางชั้นสูงชอบเอาติดรถไปใช้นั่งเวลาออกศึกหรือไปตรวจงานนอกสถานที่นั่นเอง

ตารางเปรียบเทียบคำยืมภาษาจีนและภาษาไทยที่คนชอบสับสน

คำศัพท์ อักษรจีน สำเนียงแต้จิ๋ว สำเนียงจีนกลาง ความหมายที่แท้จริง
เก้าอี้ 交椅 เกา-อี้ จิอาว-ยี่ ที่นั่งไม้แบบพับได้ ขาไขว้กัน มีพนักพิง
ตัวเลข 9 กิ้ว / เกา จิ่ว หน่วยนับจำนวน (พ้องเสียงกับไทยแค่บังเอิญ)
โต๊ะ โตะ / เตาะ จัว เครื่องเรือนตั้งสูง คล้ายเตียงแต่สูงกว่าไว้วางของ
ห้าง หัง หาง สถานที่ทำธุรกิจ ค้าขาย หรือบริษัทห้างร้าน

หันมองเพื่อนบ้าน: ประเทศอื่นเขาเรียกเก้าอี้คล้ายเราไหม?

ความสนุกของภาษาศาสตร์คือคำว่า "交椅" (เกาอี้) ของพี่จีนเนี่ย ไม่ได้หลั่งไหลเข้ามาแค่ในประเทศไทยประเทศเดียวนะครับ แต่เขานั่งเรือสำเภาแพร่กระจายไปทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เลย ลองมาดูคำเรียกของเพื่อนบ้านรอบๆ ตัวเรากันครับ:
 

ลงทะเบียนเพื่อรับข่าวสาร