พาเลทพลาสติก "ตัวจม" กับ "ตัวลอย" ต่างกันยังไง: เช็กเนื้อพลาสติกก่อนรับของล็อตใหญ่

1. ตัวจม ตัวลอย: ศัพท์ที่ได้ยินในวงการซื้อขายพาเลท

ทีมงานสำรวจโพสต์ในกลุ่มซื้อขายพาเลทบน Facebook ในเดือนตุลาคม 2569 และพบคำว่าตัวจมกับตัวลอยในโพสต์หลายแบบ:

• ผู้ซื้อประกาศตามหา "พาเลท PP ตัวจม" แบบเจาะจง
• ผู้ขายแยกของที่มีเป็นตัวจมกับตัวลอย และบอกปริมาณเป็นกิโลกรัม
• ผู้ขายพาเลทเก่าประกาศขายเหมาหลายร้อยใบ โดยระบุว่าเป็นแบบลอยน้ำ และตั้งราคาเป็นกิโล
• ร้านรับซื้อพลาสติกประกาศรับทั้งตัวจมและตัวลอย แต่ให้ราคาไม่เท่ากัน

พูดง่ายๆ คือ วงการรีไซเคิลแยกเนื้อพลาสติกด้วยการเอาไปลอยน้ำ ตัวลอยคือเนื้อที่เบากว่าน้ำ ตัวจมคือเนื้อที่หนักกว่าน้ำ และสองกลุ่มนี้มีราคาต่างกัน เพราะนำไปใช้ต่อได้ต่างกัน

2. ทำไมพลาสติกบางชิ้นลอยน้ำ บางชิ้นจม

คำตอบอยู่ที่ความหนาแน่น วัสดุที่เบากว่าน้ำจะลอย วัสดุที่หนักกว่าน้ำจะจม และพลาสติกหลักสองชนิดที่ใช้ผลิตพาเลทเบากว่าน้ำทั้งคู่:

ที่มาค่าความหนาแน่น: เอกสารทดลอง Plastic Density Lab ของ Sea Education Association (2022)

แปลว่าถ้าเนื้อพาเลทเป็น PP หรือ HDPE เกือบล้วน ชิ้นเนื้อพลาสติกควรลอยน้ำ ถ้าชิ้นเนื้อพลาสติกจม แปลว่ามีของที่หนักกว่าน้ำผสมอยู่ ซึ่งมักเป็นหนึ่งในสองอย่างนี้:

• ฟิลเลอร์ (สารเติมแต่ง) แบบแร่ เช่น แคลเซียมคาร์บอเนต (CaCO3) ผงแร่พวกนี้หนักกว่าพลาสติกมาก ยิ่งผสมมาก เนื้อพลาสติกก็ยิ่งหนักขึ้น เอกสารข้อมูลของ RECOUP องค์กรด้านรีไซเคิลพลาสติกในอังกฤษ ระบุว่าพลาสติกที่ผสมแคลเซียมคาร์บอเนตเกินประมาณ 5% จะจมน้ำในขั้นตอนแยกด้วยการลอยน้ำ
• พลาสติกชนิดอื่นปนมา เม็ดรีไซเคิลที่คัดแยกไม่ดีอาจมีพลาสติกชนิดที่หนักกว่าน้ำปนอยู่ ซึ่งเข้ากับ PP หรือ HDPE ได้ไม่ดี

สองเรื่องนี้อธิบายราคาที่ต่างกันในโลกรีไซเคิลได้ เพราะตัวลอยนำกลับไปทำเป็นพลาสติกคุณภาพดีได้ง่ายกว่า

3. ตัวจมแปลว่าคุณภาพแย่เสมอไหม

ไม่เสมอไป ข้อนี้ต้องพูดให้ยุติธรรม ฟิลเลอร์ไม่ใช่ของต้องห้าม เอกสารของ RECOUP ระบุว่าฟิลเลอร์ปริมาณน้อยช่วยลดการหดตัวหลังขึ้นรูป เพิ่มความแข็ง และทนความร้อนได้ดีขึ้น ผู้ผลิตบางรายจึงใส่ในปริมาณที่ควบคุมได้เพื่อเหตุผลทางวิศวกรรม

ปัญหาเกิดเมื่อใส่มากเกินไปเพื่อลดต้นทุน เอกสารเดียวกันระบุว่า:

• ฟิลเลอร์ทำให้ความเหนียวต่อแรงกระแทกลดลง ยิ่งผงแร่หยาบ ผลยิ่งมาก
• ฟิลเลอร์มีราคาราว 250 ปอนด์ต่อตัน ขณะที่เนื้อพลาสติกราว 1,000 ปอนด์ต่อตัน จึงมีแรงจูงใจทางราคาให้ผสมเพิ่ม

สำหรับพาเลท ความเหนียวต่อแรงกระแทกสำคัญมาก เพราะพาเลทโดนงาโฟล์คลิฟท์กระแทกด้านข้าง ถูกวางลงแรงๆ และตกจากรถทุกวัน ซึ่งเป็นแรงแบบเดียวกับที่โรงงานมาตรฐานทดสอบใน 3 ขั้นตอนทดสอบพาเลทพลาสติก พาเลทที่เนื้อเปราะเพราะผสมฟิลเลอร์มาก อาจรับน้ำหนักวางนิ่งได้ดีในวันแรก แต่แตกเร็วกว่าที่ควรเมื่อใช้งานจริง

เรื่องนี้เชื่อมกับคำถามที่ฝ่ายจัดซื้อสงสัยบ่อยว่าทำไมพาเลทบางเจ้าถึงถูกผิดปกติ ซึ่งวิเคราะห์ไว้ละเอียดใน ทำไมพาเลทพลาสติกบางเจ้าราคาถูก บางเจ้าราคาสูง และ สัญญาณเตือนพาเลทพลาสติกราคาถูก

4. ทดสอบลอยน้ำเองยังไงให้ได้ผลจริง

วิธีที่ได้ผลคือทดสอบกับชิ้นเนื้อพลาสติก:

1. หาชิ้นตัวอย่าง ขอชิ้นตัวอย่างจากผู้ขาย หรือใช้เศษจากพาเลทตัวอย่างที่แตกหรือเสียหาย ขนาดประมาณเหรียญถึงฝ่ามือ
2. ทำความสะอาด ล้างฝุ่นและคราบน้ำมันออก เพราะคราบเหล่านี้กักฟองอากาศไว้ได้
3. เตรียมน้ำ ใช้น้ำประปาในภาชนะใส หยดน้ำยาล้างจาน 1-2 หยด เพื่อลดแรงตึงผิว ไม่ให้ชิ้นเล็กลอยค้างอยู่ที่ผิวน้ำ
4. กดให้จมก่อน แล้วปล่อย กดชิ้นพลาสติกลงไปใต้น้ำ ไล่ฟองอากาศที่เกาะอยู่ออก แล้วปล่อยมือ
5. อ่านผล ถ้าลอยขึ้นมา เนื้อนั้นเบากว่าน้ำ ถ้าค่อยๆ จมลงก้น เนื้อนั้นหนักกว่าน้ำ ควรถามผู้ขายว่าผสมอะไร และสัดส่วนเท่าไหร่

5. สิ่งที่การทดสอบลอยน้ำบอกไม่ได้

การทดสอบลอยน้ำมีประโยชน์ แต่มีขอบเขตชัดเจน และไม่ควรใช้เป็นเกณฑ์เดียว:

เรื่องความแข็งแรงต้องดูจากค่าที่ผ่านการทดสอบ คือ Static, Dynamic และ Racking Load และดูโครงสร้างประกอบกับ น้ำหนักตัวพาเลทเทียบกับน้ำหนักที่รับได้ ส่วนเรื่องมาตรฐานการผลิตดูได้จาก ใบรับรองของโรงงาน

6. เขียนใบขอราคายังไงให้ได้เนื้อพลาสติกตามที่ต้องการ

แทนที่จะลุ้นตอนของมาถึง ให้ถามเรื่องเนื้อพลาสติกตั้งแต่ขั้นขอใบเสนอราคา และขอให้ผู้ขายตอบเป็นลายลักษณ์อักษร:

ถ้ายังไม่คุ้นกับศัพท์อื่นๆ ในใบขอราคา อ่าน ศัพท์พาเลทพลาสติกที่ฝ่ายจัดซื้อต้องรู้ก่อนขอใบเสนอราคา แล้วนำคำถามในตารางนี้ไปเพิ่มในแบบฟอร์มเทียบ 3 เจ้าใน วิธีเทียบใบเสนอราคาพาเลทพลาสติก

เช็กลิสต์ก่อนสั่งล็อตใหญ่

• ได้คำตอบเรื่องชนิดพลาสติกและสัดส่วนเม็ดใหม่หรือรีไซเคิลเป็นลายลักษณ์อักษร
• ถามเรื่องฟิลเลอร์แล้ว และได้คำตอบที่ชัดเจน
• มีน้ำหนักต่อใบที่ตกลงกันไว้ใช้ตรวจตอนรับของ
• ได้พาเลทตัวอย่างหรือชิ้นเนื้อตัวอย่าง และทดสอบลอยน้ำแล้ว
• ได้ค่ารับน้ำหนักทั้ง 3 ค่าที่มาจากการทดสอบ
• เก็บพาเลทตัวอย่างไว้ 1 ใบเพื่อเทียบกับของที่ส่งมาจริง

7. คำถามที่พบบ่อย

พาเลทพลาสติกตัวจม ตัวลอย คืออะไร

เป็นศัพท์ในวงการซื้อขายพลาสติก ใช้แยกเนื้อพลาสติกด้วยการลอยน้ำ ตัวลอยคือเนื้อที่เบากว่าน้ำ มักเป็น PP หรือ HDPE ที่ไม่ได้ผสมสารเติมแต่งมาก ตัวจมคือเนื้อที่หนักกว่าน้ำ มักมีฟิลเลอร์อย่างแคลเซียมคาร์บอเนตผสมมาก หรือมีพลาสติกชนิดอื่นปนมา

พาเลทพลาสติกตัวจมไม่ดีเสมอไปไหม

ไม่เสมอไป ฟิลเลอร์ปริมาณน้อยช่วยลดการหดตัวและเพิ่มความแข็ง แต่ถ้าผสมมากจะทำให้ความเหนียวต่อแรงกระแทกลดลง พาเลทที่โดนงาโฟล์คลิฟท์และกระแทกทุกวันจึงควรถามสัดส่วนฟิลเลอร์ให้ชัด

เอาพาเลททั้งใบไปลอยน้ำทดสอบได้ไหม

ไม่ควร เพราะพาเลทมีโพรงที่กักอากาศ ทั้งใบอาจลอยแม้เนื้อจะหนักกว่าน้ำ ให้ทดสอบกับชิ้นเนื้อพลาสติกเล็กๆ และไล่ฟองอากาศออกก่อน

พาเลทที่ลอยน้ำแปลว่าเป็นเม็ดพลาสติกใหม่ใช่ไหม

ไม่ใช่ เม็ดรีไซเคิลที่เป็น PP หรือ HDPE ก็ลอยได้ การจะรู้ว่าใช้เม็ดใหม่หรือรีไซเคิลต้องถามผู้ผลิตและดูเอกสารประกอบ

ขอใบเสนอราคาพาเลทควรถามเรื่องเนื้อพลาสติกยังไง

ถามชนิดพลาสติก สัดส่วนเม็ดใหม่กับรีไซเคิล มีฟิลเลอร์หรือไม่และเท่าไหร่ น้ำหนักตัวพาเลทต่อใบ และขอชิ้นตัวอย่างหรือพาเลทตัวอย่างก่อนสั่งล็อตใหญ่

สินค้าพาเลทพลาสติกแนะนำ

ดูพาเลทพลาสติกทุกรุ่น · ดูช่วงราคาล่าสุดได้ที่ ราคาพาเลทพลาสติก 2569

บทความที่เกี่ยวข้อง

ข้อมูลอ้างอิง: Sea Education Association, Plastic Density Lab (2022); RECOUP, Fillers Fact Sheet (2023); โพสต์ในกลุ่มซื้อขายพาเลทบน Facebook (สำรวจ ต.ค. 2569 ไม่ระบุตัวตนผู้โพสต์)