เคยสังเกตมั้ย? ทำไมหน่วยงานรัฐต้องใช้ถังขยะพลาสติก

หากลองเดินสำรวจพื้นที่สาธารณะ ไม่ว่าจะเป็นหน้าอาคารราชการ โรงพยาบาล โรงเรียน วัด ตลาด หรือริมถนนในชุมชน สิ่งหนึ่งที่มักพบเห็นเหมือนกันแทบทุกแห่งคือ “ถังขยะพลาสติก” รูปทรงคล้ายกัน สีใกล้เคียงกัน และใช้งานร่วมกับรถเก็บขยะได้อย่างเป็นระบบ คำถามที่หลายคนอาจไม่เคยคิดต่อคือ เหตุใดหน่วยงานรัฐจึงเลือกใช้ถังขยะพลาสติกเป็นหลัก ทั้งที่ในอดีตเคยมีการใช้ถังโลหะหรือถังคอนกรีตมาก่อน

คำตอบของเรื่องนี้ไม่ได้มีเพียงเหตุผลเดียว แต่เกิดจากการพิจารณาร่วมกันหลายด้าน ตั้งแต่งบประมาณแผ่นดิน การจัดซื้อจัดจ้าง ความทนทานต่อสภาพแวดล้อม ระบบเก็บขนสมัยใหม่ สุขาภิบาล ไปจนถึงนโยบายการคัดแยกขยะและความยั่งยืนในระยะยาว บทความนี้จะค่อย ๆ อธิบายให้เห็นภาพว่า ทำไม “ถังขยะพลาสติก” จึงกลายเป็นมาตรฐานของภาครัฐในประเทศไทย

จากถังโลหะและคอนกรีต สู่ถังขยะพลาสติก

ในช่วงหลายสิบปีก่อน หน่วยงานรัฐในไทยเคยใช้ภาชนะรองรับขยะที่ทำจากโลหะหรือคอนกรีตเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะในเขตเมืองและตลาดสด แต่เมื่อเวลาผ่านไป ข้อจำกัดของวัสดุเหล่านั้นเริ่มชัดเจนขึ้น ทั้งเรื่องน้ำหนัก การผุกร่อน ความยากในการทำความสะอาด และความไม่เข้ากับระบบรถเก็บขยะรุ่นใหม่ เมื่อระบบบริหารจัดการขยะของประเทศพัฒนาไป รถขยะอัดท้ายและระบบยกถังแบบไฮดรอลิกเริ่มถูกใช้อย่างแพร่หลาย ภาชนะรองรับขยะจึงต้องเปลี่ยนตามไปด้วย ถังขยะพลาสติก โดยเฉพาะที่ผลิตจากพลาสติกความหนาแน่นสูง หรือ HDPE จึงเข้ามาตอบโจทย์ทั้งด้านการใช้งานและการบริหารจัดการ

งบประมาณและความคุ้มค่า คือเหตุผลสำคัญ

ปัจจัยแรกที่หน่วยงานรัฐต้องพิจารณาเสมอคือ “งบประมาณ” เพราะการจัดซื้อครุภัณฑ์ต้องอ้างอิงราคากลางตามบัญชีมาตรฐานของภาครัฐ การเลือกวัสดุที่ให้ความคุ้มค่าสูงสุดภายใต้งบประมาณจำกัดจึงเป็นเรื่องจำเป็น เมื่อเปรียบเทียบถังขยะที่มีความจุใกล้เคียงกัน จะพบว่าถังขยะพลาสติกมีราคาต่อหน่วยต่ำกว่าวัสดุอื่นอย่างชัดเจน ทั้งยังมีน้ำหนักเบา ลดค่าใช้จ่ายด้านการขนส่งและการติดตั้ง หน่วยงานสามารถกระจายถังขยะได้ครอบคลุมพื้นที่มากขึ้นโดยใช้งบเท่าเดิม

ประเภทวัสดุ	ความจุ (ลิตร)	ราคามาตรฐานโดยประมาณ (บาท)	ส่วนต่างเมื่อเทียบกับพลาสติก
ถังขยะพลาสติก (HDPE)	2,000	1,200 – 2,000	ราคาพื้นฐาน
ถังไฟเบอร์กลาส	2,000	8,300 – 13,000	แพงกว่า 29% – 66%
ถังสเตนเลส	2,000	15,200 – 16,800	แพงกว่า 115% – 137%

จากตารางจะเห็นได้ชัดว่า การเลือกถังขยะพลาสติกช่วยประหยัดงบประมาณได้อย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะเมื่อหน่วยงานต้องจัดซื้อครั้งละจำนวนมาก

ทนแดด ทนฝน เหมาะกับสภาพอากาศไทย

ประเทศไทยเป็นประเทศเขตร้อน ภาชนะรองรับขยะต้องตั้งกลางแจ้งตลอดทั้งปี ทั้งแดดจัด ฝนตก และความชื้นสูง ถังขยะพลาสติกที่ผลิตตามมาตรฐานจะมีการผสมสารป้องกันแสงแดด ทำให้ไม่กรอบแตกง่าย อีกประเด็นที่สำคัญคือ ขยะในไทยมีสัดส่วนขยะเปียกสูง น้ำขยะที่เกิดจากการย่อยสลายมักมีฤทธิ์เป็นกรดอ่อน ถังพลาสติกสามารถทนต่อสภาพนี้ได้ดี ไม่เป็นสนิม และไม่ผุกร่อน ต่างจากถังโลหะที่มักเกิดสนิมบริเวณก้นถังเมื่อใช้งานไปนาน ๆ

เข้ากับระบบรถเก็บขยะอัดท้าย

รถเก็บขยะของหน่วยงานรัฐส่วนใหญ่เป็นรถอัดท้ายที่มีระบบยกถังแบบไฮดรอลิก ถังขยะที่ใช้ต้องมีขนาดและรูปทรงมาตรฐาน เพื่อให้ระบบยกทำงานได้อย่างปลอดภัย ถังขยะพลาสติกถูกผลิตด้วยแม่พิมพ์ ทำให้ได้ขนาดที่สม่ำเสมอ มีขอบและจุดเกี่ยวที่แน่นอน รถขยะสามารถยก เท และอัดขยะได้รวดเร็ว ลดภาระงานของพนักงาน และลดความเสี่ยงจากการยกของหนักด้วยแรงคน

สุขาภิบาลและความสะอาด

ภารกิจสำคัญของหน่วยงานรัฐคือการดูแลสุขภาพของประชาชน ถังขยะจึงไม่ใช่แค่ที่ทิ้งของเสีย แต่ต้องช่วยลดแหล่งสะสมเชื้อโรคด้วย ถังขยะพลาสติกมีผิวเรียบ ไม่มีรูพรุน ล้างทำความสะอาดได้ง่าย ไม่สะสมกลิ่นและคราบสกปรก ต่างจากถังคอนกรีตที่น้ำขยะสามารถซึมเข้าไปในเนื้อวัสดุ ทำให้เกิดกลิ่นเหม็นถาวรและเป็นแหล่งสะสมเชื้อโรค

ปลอดภัยต่อพนักงานเก็บขยะ

การเก็บขยะเป็นงานที่มีความเสี่ยงต่อสุขภาพ ถังขยะที่มีน้ำหนักเบาและมีล้อช่วยเข็นช่วยลดการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อและกระดูกได้อย่างมาก ถังขยะพลาสติกขนาด 200–240 ลิตรที่ติดตั้งล้อ ทำให้พนักงานสามารถเคลื่อนย้ายได้สะดวก แม้จะบรรจุขยะเต็ม ลดการยก ลดอุบัติเหตุ และทำให้งานเก็บขนมีประสิทธิภาพมากขึ้น

รองรับนโยบายคัดแยกขยะด้วยรหัสสี

การคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทางเป็นนโยบายสำคัญของประเทศ ถังขยะพลาสติกสามารถผลิตให้มีสีต่าง ๆ ได้ง่ายและต้นทุนต่ำ ช่วยสื่อสารกับประชาชนได้ชัดเจน

สีถังขยะ	ประเภทขยะ	แนวทางจัดการ
สีเขียว	ขยะเปียก / อินทรีย์	ทำปุ๋ยหรือก๊าซชีวภาพ
สีเหลือง	ขยะรีไซเคิล	คัดแยกเพื่อนำกลับมาใช้ใหม่
สีน้ำเงิน	ขยะทั่วไป	กำจัดตามระบบสุขาภิบาล
สีแดง / ส้ม	ขยะอันตราย	กำจัดด้วยวิธีเฉพาะ

ถังขยะพลาสติกกับแนวคิดความยั่งยืน

แม้พลาสติกจะถูกมองว่าเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อม แต่ในกรณีของถังขยะพลาสติก ภาครัฐกลับนำแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียนมาใช้จริง ถังจำนวนมากผลิตจากพลาสติกรีไซเคิล และเมื่อหมดอายุการใช้งานก็สามารถนำกลับไปหลอมใหม่ได้แทบทั้งหมด กระบวนการนี้ใช้พลังงานต่ำกว่าการผลิตโลหะหรือคอนกรีตใหม่ ช่วยลดการปล่อยคาร์บอน และเปลี่ยนขยะให้กลับมาเป็นทรัพยากรอีกครั้ง

ทำไมถังขยะพลาสติกจึงเป็นคำตอบของภาครัฐ

เมื่อมองภาพรวม จะเห็นว่าการเลือกใช้ถังขยะพลาสติกของหน่วยงานรัฐไม่ได้เกิดจากความบังเอิญ แต่เป็นผลจากการพิจารณารอบด้าน ทั้งงบประมาณ ความทนทาน ความสะอาด ความปลอดภัย ระบบเก็บขน และนโยบายสิ่งแวดล้อม ถังขยะพลาสติกให้สมดุลที่เหมาะสมระหว่างราคา การใช้งาน และการดูแลรักษา ทำให้สามารถรองรับภารกิจด้านสาธารณูปโภคของประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ และยังสามารถพัฒนาไปสู่รูปแบบใหม่ ๆ ในอนาคตได้อีกมาก

อ้างอิง

• กฎหมายและมาตรฐานอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับภาชนะและผลิตภัณฑ์พลาสติก (กระทรวงอุตสาหกรรม)
• แนวทางการจัดการขยะมูลฝอยและการใช้ภาชนะรองรับขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
• เอกสารด้านสุขาภิบาลและการบริหารจัดการขยะภาครัฐ (หน่วยงานตรวจสอบภาครัฐ)
• 3 ขั้นตอน ขอถังขยะเทศบาล อบต. แบบเข้าใจง่าย ไม่ยุ่งยาก
• ถังขยะสีเขียว หมายถึงอะไร? ทำไมต้องใช้สีนี้?

ถังขยะศรีไทย ซุปเปอร์แวร์ – แยกชัด จัดง่าย

เลือกถังขยะตาม “ประเภทขยะ” ด้วยสินค้าด้านล่างนี้

อ่านต่อเรื่องขยะ & การแยกขยะ – ศรีไทย ซุปเปอร์แวร์

รวมลิงก์บทความจากเว็บไซต์ทางการ Srithai Superware สำหรับศึกษาข้อมูลเรื่องถังขยะ แยกประเภท และแนวทางใช้งานจริง

• • ถังขยะ 120 ลิตร ราคาถูก แพง ต่างกันยังไง?
  • 3 ขั้นตอน ขอถังขยะเทศบาล อบต. แบบเข้าใจง่าย ไม่ยุ่งยาก
  • ถังขยะอัตโนมัติ คุ้มจริงหรือ? เทียบกับถังขยะพลาสติกปกติ
  • รู้หรือไม่? ถังขยะแยกประเภท 4 สี ลดต้นทุนองค์กรได้ 10% - 50%
  • ถังขยะ ฝาเหยียบ vs ฝาสวิง vs ปิดสนิทกันกลิ่น อันไหนเหมาะกับครัว
  • ที่ทิ้งขยะฟรี ใกล้ฉัน - 4 วิธีกำจัดของที่ไม่ต้องการออกจากบ้าน
  • วิธี ลงทะเบียนแยกขยะ กทม บ้านนี้ไม่เทรวม ออนไลน์ และ ออฟไลน์